2026 жылғы 10 маусымда Астанада E-LIGHT Халықаралық жастар мәдени фестивалі – «Энергетикалық Жібек жолындағы жаңа буынның жастар мәдени фестивалі» өтті. Іс-шара Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Түрікменстан, Тәжікстан және Өзбекстаннан келген жастар өкілдерін, сарапшылар қауымдастығын және ірі энергетикалық компанияларды біріктірді.
Форумның ұйымдастырушысы ретінде CNPC Central Asia Ltd. компаниясы, бірлесіп ұйымдастырушы CNPC Kazakhstan, ҚХР-дың Қазақстан Республикасындағы Елшілігі, Қытай Сауда палатасы және Қазақ ұлттық хореография академиясының қолдауымен қатысты. Өткізу күні – 10 маусым – БҰҰ Бас Ассамблеясының қарарымен бекітілген Өркениеттер диалогының халықаралық күніне орайластырылды.
Форум энергетиканы, заманауи технологияларды дамытуға және Қытай жастары мен Орталық Азия елдері жастары арасындағы диалогқа мүдделі жас мамандарды, бейінді жоғары оқу орындарының студенттерін, мемлекеттік органдар, бизнес, ғылыми-сараптамалық қауымдастық және кәсіби қауымдастық өкілдерін жинады.
Форум көрмемен ашылды, онда визуалды бейнелер арқылы энергетикалық дәліздер мен Жібек жолының тарихи бағыттары арасындағы байланыс көрсетілді. Концерттік бағдарлама қазақ және түрікмен дәстүрлері арасындағы мәдени көпірді қалыптастырды: домбыра мен савурден ұлттық аспабы бір кеңістікте үндесті.
«E-LIGHT 2026» бағдарламасы энергетикалық Жібек жолы мәселелеріне, Қытай мен Орталық Азия ынтымақтастығын тереңдетуге, сондай-ақ тұрақты әрі цифрлық энергетикалық болашақты қалыптастырудағы жаңа буын мамандарының рөліне арналды. Күн бойы қатысушылар энергетикадағы «Бір белдеу – бір жол» күн тәртібін, салалық үрдістерді, цифрландыру мен ESG күн тәртібін, сондай-ақ мұнай-газ және энергетика саласы үшін кадрлар даярлаудың практикалық аспектілерін талқылады.
Форумның ресми бөлігі CNPC және серіктес ұйымдар өкілдерінің құттықтау сөздерімен ашылды, олар Қытай мен Орталық Азия мемлекеттері ынтымақтастығының жастар өлшемінің маңызын, сондай-ақ жаһандық трансформациялар аясында орнықты энергетикалық шешімдердің өзектілігін атап өтті. «E-LIGHT 2026» тәжірибе алмасу, инновацияларды іздеу және өңірдің жас инженерлері, зерттеушілері мен басқарушылары арасында желілік өзара іс-қимылды қалыптастыру үшін тұрақты алаңға айналуға тиіс екені айтылды.
«Бүгінгі іс-шараның барлық сессиялары жастар буынына, жаңа өзара іс-қимыл мен жаңа диалогтарға бағытталған. Энергетика саласындағы инновациялар арқылы біз “Бір белдеу – бір жол” бастамасы аясында цифрлық ынтымақтастықты қалай бірлесіп дамытуға болатынын талқылаймыз. Біздің компания бұл форум екі ел жастары арасындағы өзара іс-қимылды тереңдетуге көмектесіп, жаңа бірлескен бастамалар үшін алаңға айналады деп үміттенеді», – деді CNPC Central Asia Ltd. президенті Ли Шуфэн.
«Жастар форумын өткізудің басты мақсаты – әртүрлі мемлекеттер мен өңірлер жастары арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Мұндай алаңдар жастарға ортақ мәселелерді талқылауға және бірлескен бастамаларды дамытуға мүмкіндік береді», – деп қосты CNPC Central Asia бас директорының орынбасары Гао Бин.
Панельдік сессиялар
I сессия. «Жаңа Жібек жолы: дәуір миссиясы» – «Бір белдеу – бір жол» бастамасының халықаралық қатынастардың жаңа архитектурасын қалыптастырудағы рөлі туралы сараптамалық әңгіме. Спикерлер қатарында Қытайды зерттеу орталығының директоры Г. Шаймергенова, Қырғызстан, Түрікменстан, Қазақстан өкілдері, сондай-ақ ҚХР-дың ҚР-дағы Елшілігінің жас дипломаты болды.
Осы сессияда сөз сөйлеген Қытайды зерттеу орталығының директоры Г. Шаймергенова қытай-орталықазиялық ынтымақтастықтың стратегиялық серпініне және оны нақты мазмұнмен толықтырудағы жастардың рөліне назар аударды. Ол соңғы жылдары «Қытай – Орталық Азия» форматы негізінен инфрақұрылымдық күн тәртібінен ғылымды, білім беруді, цифрлық экономиканы және «жасыл» шешімдерді қамтитын анағұрлым кешенді өзара іс-қимыл үлгісіне айналғанын атап өтіп, жас мамандарды бірлескен жобаларды әзірлеу мен іске асыруға тартудың қажеттігін айтты.
Орталық директоры өз сөзінде өзара іс-қимылдың сандық көрсеткіштеріне – сауда айналымының өсуіне, инвестициялық жобалардың кеңеюіне және Орталық Азия елдерінің «Бір белдеу – бір жол» бастамаларына қатысуының тереңдеуіне – ерекше назар аударды, ал осы құрғақ сандардың (екіжақты тауар айналымының өсуі, бірлескен кәсіпорындар мен білім беру бағдарламалары санының артуы) артында өңірдің жас буыны үшін энергетика, логистика, цифрлық технологиялар және креативті экономика салаларындағы нақты мансаптық мүмкіндіктер тұрғанын атап өтті. Ол форум қатысушыларын өздерін пассивті бенефициарлар емес, Қытай – Орталық Азия ынтымақтастығының болашақ архитектурасының тең авторлары ретінде қарастыруға шақырып, сұранысқа ие болатын мамандар тілдерді білуді, саяси-экономикалық контексті түсінуді, деректермен жұмыс істеу дағдыларын және ESG тәсілдерін ұштастыра алатынын, сондай-ақ шекараның екі жағындағы серіктестермен тұрақты диалогқа дайын болу керектігін айтты. Сөзін қорытындылай келе, Орталық директоры «E-LIGHT 2026» сияқты жастар алаңдарының Қазақстан, Қытай және бүкіл Орталық Азия өңірінің жас көшбасшылары арасында ұзақ мерзімді сенім және кәсіби өзара іс-қимыл желілерін құрудағы маңызын атап өтті.
II сессия. «Білім мен практиканың бірлігі: жастардың өсуі» – кадрлар даярлау және жас мамандардың кәсіби траекториялары туралы пікірталас. Диалогқа QazaqGaz және Бейжің тіл және мәдениет университетінің өкілдері қосылды. Екінші блокта кадрлар даярлау, университеттердің рөлі және таланттарды дамытуға арналған корпоративтік бағдарламалар, сондай-ақ Қазақстан мен өңірдегі CNPC және оның серіктестерінің кәсіпорындарында жастар алмасулары мен тағылымдамалардың болашағы талқыланды. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар, деректерді талдау, ESG-менеджмент саласындағы құзыреттерді дамытуға, сондай-ақ жастарда мәдениетаралық коммуникация және трансұлттық компанияларда жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінді.
III сессия. «Ғылыми-техникалық инновациялар: салалардың трансформациясы» – энергетиканың келбетін өзгертіп жатқан технологиялық үрдістерді талдау. Оған Huawei, QazaqGaz, Kazenergy және Western Drilling өкілдері қатысты. Форумның үшінші блогы энергетикадағы цифрландыру мен инновациялар тақырыбына, соның ішінде «үлкен деректерді», автоматтандыруды, зияткерлік басқару жүйелерін және салаға арналған жаңа цифрлық сервистерді қолдануға арналды. Технологиялық компаниялар мен жас зерттеу ұжымдарының өкілдері энергия ресурстарын өндіру мен тасымалдаудың тиімділігін арттыруға, экологиялық параметрлерді мониторингілеуге және өнеркәсіптік қауіпсіздікті жақсартуға байланысты өз шешімдері мен бастамаларын ұсынды.
IV сессия. «Энергетикалық Жібек жолы: жаһандық тұрақтылық» – өңірдің тұрақты дамуы үшін энергетикалық дәліздердің рөлін талдау. Пікірталасқа ҚазМұнайГаз, QazaqGaz, СНПС-Актобемунайгаз, PetroChina International және POWERCHINA қатысты.
V сессия. «Цифрлық жасампаздық: мәдени бірегейлік» – мәдени мұраны сақтау мен жеткізудегі цифрлық технологиялардың рөлін талқылау. Қатысушылар: ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі, Қазақ ұлттық хореография академиясы, Тәжікстандағы CNPC өкілдігі.
Форумның шарықтау шегі E-LIGHT Жастар бастамасын қабылдау болды – бұл құжат қатысушылардың энергетика, технологиялар және мәдени диалог салаларындағы халықаралық ынтымақтастықты дамыту жөніндегі міндеттемелерін бекітеді. Бастама әртүрлі елдердің жас өкілдерінің тұрақты даму және гуманитарлық алмасу күн тәртібін бірлесіп ілгерілетуге дайын екенін тіркеді.
Форумның мәдени-ағартушылық бөлігі шығармашылық қойылымдармен, «Жібек жолының энергетикалық іздерімен» танысумен, сондай-ақ Қазақстан, Қытай және Орталық Азияның басқа елдерінен келген жастар көшбасшылары, инженерлер мен зерттеушілер арасындағы көлденең байланыстарды нығайтуға мүмкіндік берген бейресми қарым-қатынаспен толықтырылды. Іс-шара қорытындысы бойынша ұйымдастырушылар «E-LIGHT» форматын Қытай – Орталық Азия кеңістігіндегі жастар энергетикалық дипломатиясы мен практикалық ынтымақтастықтың тұрақты платформасы ретінде дамытуды жалғастыру ниетін білдірді.
E-LIGHT форумы Қазақстан мен Қытайдың мәдени алмасу жылында өтті. Оның өткізілуі Қытай мен Орталық Азия елдерінің энергетикалық әріптестігі бүгінде инфрақұрылымдық жобалар шеңберінен шығып жатқанын, ал күн тәртібінің орталығына адам өлшемі – білім беру, кәсіби өсу және жаңа буынның құндылықтық диалогы барған сайын сенімді түрде көтеріліп келе жатқанын көрсетті.
Қытайды Зерттеу Орталығы
