Астанада Қытай Коммунистік партиясының құрылғанына 105 жыл толуына арналған мемлекеттік басқару тәжірибесімен алмасу жөніндегі Қытай-Қазақстан семинары өтті. Іс-шараны Қытайды зерттеу орталығы Қазақстан Республикасындағы Қытай Халық Республикасының Елшілігімен бірлесіп ұйымдастырды. Семинарға дипломатиялық корпус, мемлекеттік органдар, саяси партиялар, сараптамалық-талдау институттары, іскерлік орта және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.
Семинарды ашқан Қытайды зерттеу орталығының директоры Гүлнар Шаймергенова бұл іс-шара даму, институттар, стратегиялық жоспарлау және мемлекеттік басқарудың ұзақмерзімді модельдері туралы кәсіби әңгіме жүргізуге арналған мазмұнды алаң болуға бағытталғанын атап өтті. Оның айтуынша, Қытай тәжірибесі даму үдерістерін үйлестіру тетіктерін, институционалдық орнықтылықты және ұзақмерзімді мақсаттарды іске асыруды талдау тұрғысынан ерекше қызығушылық туғызады. Ал Қазақстан үшін басты құндылық дайын модельдерді көшіруде емес, әріптестің логикасын терең түсінуде және екіжақты өзара іс-қимылдың сараптамалық өлшемін нығайтуда. Оның сөзінше, Қазақстан-Қытай қатынастары мәңгілік жан-жақты стратегиялық әріптестік деңгейіне көтерілген қазіргі жағдайда талдамалық алмасу, зерттеу ынтымақтастығы және екіжақты диалогтың зияткерлік негізін дамыту барған сайын маңызды бола түсуде.
Семинарда Қытай Халық Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Хань Чуньлинь құттықтау сөз сөйледі. Ол 105 жыл ішінде ҚКП шағын саяси күштен әлемдегі ең ірі басқарушы партияға дейінгі жолдан өтіп, елдің тарихи трансформациясын, жедел жаңғыруын және орнықты дамуын қамтамасыз ете алғанын атап өтті. Елші Қытай тәжірибесінің негізінде ұзақмерзімді стратегиялық ойлау, реформалар мен инновациялар бағытына берік ұстаным, халық мүддесіне сүйену, сондай-ақ ішкі жаңару мен институционалдық жетілдіруге қабілеттілік жатқанын айтты. Қазақстан мен Қытайдың тату көрші, сенімді әріптес және шынайы дос екені, ал мемлекеттік басқару және партияаралық өзара іс-қимыл саласындағы тәжірибе алмасу екіжақты стратегиялық әріптестікті тереңдетудің маңызды құралы екені ерекше атап өтілді.
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясының төрағасы Дания Еспаева өз сөзінде Қытайдың мемлекеттік басқару, экономика, ғылым және технология салаларындағы жетістіктері әлемде лайықты құрметке ие екенін, ал «Бір белдеу, бір жол» бастамасы мен «Адамзаттың ортақ тағдыры қоғамдастығы» тұжырымдамасы өңірлік және халықаралық дамудың маңызды факторларына айналғанын атап өтті. Оның айтуынша, Қытай Қазақстан үшін тек тату көрші ғана емес, сенім мен өзара құрметке негізделген мәңгілік жан-жақты стратегиялық әріптестік қатынастары орнаған стратегиялық серіктес болып қала береді. Ол сондай-ақ 14 жыл бойы дамып келе жатқан ҚКП-мен партияаралық ынтымақтастық халық дипломатиясының, басқару тәжірибелерімен алмасудың, инвестициялық, мәдени және гуманитарлық байланыстарды нығайтудың маңызды құралы екенін атап өтті.
Қазақстан Халық партиясының төрағасы Нұрсұлтан Шоқанов өз сөзінде Қытай жаңғыруы саяси және сараптамалық орта үшін үлкен қызығушылық туғызатынын, өйткені ол тиімді мемлекеттік басқару мен азаматтардың әл-ауқатын арттыру арасындағы тығыз байланысты көрсететінін атап өтті. Спикер Қазақстан Халық партиясы мен ҚКП арасындағы көпжылдық байланыстар партияаралық сенімнің маңызды бөлігіне және екіжақты стратегиялық әріптестіктің қосымша тірегіне айналғанын айтты. Ол Қытай тәжірибесінің практикалық маңызына ерекше назар аударып, ҚХР-ға сапары барысында ұзақмерзімді мемлекеттік стратегиялардың өңірлік және жергілікті деңгейлерде қалай жүзеге асырылатынын нақты көргенін атап өтті. Өзара іс-қимылдың перспективалы бағыттары ретінде ол әлеуметтік және өңірлік саясат саласында тәжірибе алмасуды кеңейтуді, талдау орталықтары мен жастар құрылымдары арасындағы байланыстарды дамытуды, сондай-ақ әйелдер ұйымдары желісі бойынша ынтымақтастықты нығайтуды атады.
«Әділет» партиясы Саяси кеңесінің мүшесі Нұрбек Матжани өз сөзінде ҚКП 105 жыл ішінде Қытайды әлемнің жетекші державаларының біріне айналдыруда шешуші рөл атқарғанын, ал оның стратегиялық жоспарлау және реформалар жүргізу тәжірибесі көптеген елдерде кең қызығушылық тудыратынын атап өтті. Ол Қазақстан-Қытай қатынастары сенім, өзара құрмет және тең құқықты ынтымақтастықтың берік негізінде дамып, жаңа «алтын 30 жылдыққа» қадам басқанын айтты. Спикер Қазақстанның өзіндегі реформаларға ерекше назар аударып, семинар тақырыбын елде жалғасып жатқан саяси жаңғырумен, жаңа Конституцияның қабылдануымен және мемлекеттік құрылымның жаңартылған моделінің қалыптасуымен байланыстырды.
Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі Азаматтық қоғам істері комитеті төрағасының орынбасары Жанаргүл Әлжанова Қазақстан дамуының қазіргі кезеңі неғұрлым ашық, тиімді және жауапты мемлекеттік басқару жүйесін қалыптастыруға бағытталған ауқымды саяси және институционалдық жаңғырумен сипатталатынын атап өтті. Оның сөзінің өзегінде 2026 жылғы конституциялық өзгерістер, мемлекеттік билік архитектурасының жаңаруы, Құрылтайдың құрылуы және Қазақстан Халық Кеңесі институтының қоғамдық қатысудың маңызды тетігі ретінде конституциялық тұрғыдан бекітілуі мәселелері болды. Спикер «еститін мемлекет» тұжырымдамасының, азаматтық белсенділіктің артуының және ашықтықты күшейтіп, мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыратын, мемлекет пен қоғам арасындағы кері байланысты кеңейтетін цифрлық трансформацияның маңызын бөлек атап өтті.
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі жанындағы Сыртқы саяси зерттеулер институты Басқарма төрағасының орынбасары Амангелді Тәженов өз баяндамасында Қазақстан мен Қытай қатынастары тұрақты өрлеу серпінін сақтап отырғанын және бүгінде саяси диалогтың жоғары деңгейімен, жоғары деңгейдегі қарқынды байланыстармен және тиімді институционалдық үйлестірумен сипатталатынын атап өтті. Оның бағалауынша, екіжақты ынтымақтастық барлық сын-қатерге төзімді сипат көрсетіп, жаһандық тұрақсыздық жағдайында да орнықты дамып келеді. Спикер әріптестіктің сауда-экономикалық өлшемін, тауар айналымының өсуін, Қытайдың Қазақстандағы инвестициялық қатысуының кеңеюін, көлік-логистикалық өзара байланыстылықтың дамуын және Орта дәліз рөлінің күшеюін ерекше атап өтті. Ол сондай-ақ күн тәртібінде цифрлық экономика, жасанды интеллект, жасыл технологиялар және гуманитарлық алмасулардың барған сайын маңызды орын алып отырғанын айтты.
Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының саяси зерттеулер бөлімінің басшысы Жанар Санхаева өз сөзін цифрландырудан интеллектуалды мемлекеттік басқаруға көшу тақырыбына арнады. Ол Қытай тәжірибесі ұзақмерзімді жоспарлаудың және табысты шешімдерді кейін ұлттық деңгейге кеңейтетін пилоттық жобалар тетігінің тиімділігін көрсететінін атап өтті. Қазақстандық тәжірибені таныстыра отырып, спикер деректерге негізделген басқаруды дамыту, Smart Data Ukimet платформасын, «Отбасының цифрлық картасын» пайдалану және e-Otinish AI енгізу проактивті әрі интеллектуалды басқару моделіне көшудің мысалдары екенін атап өтті. Оның айтуынша, дәл осындай құралдар жаңа буын мемлекеттік аппаратының заманауи архитектурасын қалыптастырады.
«Деловой Казахстан» газетінің бас редакторы Серік Коржумбаев өз сөзінде қазіргі Қытайды зерттеудің Қазақстан үшін абстрактілі емес, тікелей практикалық мәні бар екенін, өйткені ол өңірлік даму мен еуразиялық өзара байланыстылықтың негізгі үдерістерімен тығыз байланысты екенін атап өтті. Ол Қытай тәжірибесінің басты ерекшелігі стратегиялық тұрғыдан ойлау және инфрақұрылым, білім, технология, экология мен өңірлік саясатты біртұтас жүйеге біріктіре отырып, дамуды ондаған жылдарға алға жоспарлай білу қабілетінде екенін айтты. Оның сөзінше, Қазақстан-Қытай өзара іс-қимылын одан әрі тереңдетуде бұқаралық ақпарат құралдары, сараптамалық институттар, ғылыми орталықтар және гуманитарлық байланыстар ерекше рөл атқарады, өйткені олар сенім мен тұрақты өзара түсіністік атмосферасын қалыптастырады.
Сөз сөйлеулер блогын CNPC Kazakhstan компаниясының Астана қаласындағы өкілдігінің директоры Талғат Ибаділда қорытындылады. Ол Қытай тәжірибесі дәйекті мемлекеттік басқарудың, ұзақмерзімді жоспарлаудың, реформалар мен адами капиталды дамытудың орнықты өсімнің негізі ретіндегі маңызын айқын көрсететінін атап өтті. Спикер Қазақстан үшін Қытай тәжірибесі, әсіресе екі елдің энергетика, көлік, өнеркәсіп, цифрландыру, ғылым, білім және инвестициялар салаларындағы белсенді ынтымақтастығы жағдайында, елеулі практикалық қызығушылық тудыратынын айтты. Оның сөзінше, мұндай сараптамалық семинарларды өткізу екі елдің кәсіби қауымдастықтары арасындағы өзара түсіністікті нығайтуға ықпал етеді және Қазақстан-Қытай стратегиялық әріптестігін одан әрі кеңейту үшін қосымша негіз қалыптастырады.
Іс-шара қорытындысы бойынша қатысушылар мемлекеттік басқару, институционалдық даму, стратегиялық жоспарлау және цифрлық трансформация салаларында мазмұнды тәжірибе алмасуды жалғастыруға жоғары қызығушылық танытты. Мұндай сараптамалық диалогты дамыту Қазақстан-Қытай тату көршілігін одан әрі нығайту, практикалық ынтымақтастықты кеңейту және екіжақты өзара іс-қимылды жаңа мазмұнмен толықтыру міндеттеріне сай келетіні атап өтілді.
Қытайды Зерттеу Орталығы
