НОВОЕ
на сайте

Басқару және мәдени алмасу бойынша БРИКС семинары

Қытайды зерттеу орталығының директоры Гүлнәр Шаймергенова 2025 жылғы 30 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында өткен BRICS мемлекеттік басқару және мәдени алмасу мәселелері бойынша семинарда сөз сөйледі. Қытай Коммунистік партиясы Орталық комитетінің насихат департаменті, China International Communications Group, Бразилияның Сыртқы істер министрлігі және Бразилияның география және статистика институты ұйымдастырған іс-шараға BRICS елдері мен серіктес мемлекеттерден, соның ішінде […]

Шыңжаңның экономикалық және әлеуметтік дамуы

Бүгінгі таңда Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданы Қытай Халық Республикасының стратегиялық дамуында орталық болып табылады. ХХІ ғасырдың басынан бастап аймақ тұрақты және прогрессивті даму динамикасын көрсетіп, перифериялық аймақтан Қытайдың солтүстік-батысындағы негізгі кластерге дәйекті түрде ауысып отырды. Бұл үдеріске 2000 жылы басталған “Батыс аймақтарды дамыту стратегиясы” (西部大开发) айтарлықтай серпін берді, ол Шыңжаң өзінің табиғи ресурстарына, транзиттік әлеуетіне және […]

Қытайдың тарифтік саясаты

  Тарифтік саясат Қытайдың экономикалық дамуы мен оның жаһандық саудадағы орнын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. 2001 жылы Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) кіру Қытайдың әлемдік экономикалық жүйеге интеграциялануын жеделдетіп, жабық сауда моделінен неғұрлым либералды бағытқа өтуін білдірді. 2010 жылға қарай Қытай тарифтерді төмендету бойынша барлық міндеттемелерін орындап, импорттық тарифтің орташа деңгейін 15,3%-дан 9,8%-ға дейін қысқартты, ал […]

Си Цзиньпиннің идеялары ұлттық дамудың негізі ретінде

2013 жылы Си Цзиньпиннің ҚХР төрағасы болып сайлануы ел дамуының жаңа кезеңін бастады, оның орталық элементі деп аталатындарды рәсімдеу және институттандыру болды. Қытай Коммунистік партиясының Жарғысына және Қытай Конституциясына енгізілген “Си Цзиньпиннің Қытайдың жаңа дәуіріне тән социализм идеялары” (习近平 新时代中国特色社会主义思想).   Си Цзиньпиннің идеялары – бұл елді модернизациялауға, Коммунистік партияның рөлін нығайтуға және “біртұтас тағдыр […]

Қытай-Қазақстан ортақ тағдыр қауымдастығы

Мемлекеттердің өзара тәуелділігі артып, халықаралық үдерістер күрделене түскен жағдайда Қытай Халық Республикасы ұсынған «ортақ тағдыр қауымдастығы» (人类命运共同体) тұжырымдамасы жаһандық және өңірлік саясатта ерекше маңызға ие болуда. Бұл тұжырымдама алғаш рет ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен 2012 жылдың қарашасында ұсынылған болатын. Ол Қытайдың халықаралық қатынастардың жаңа үлгісін — өзара құрметке, бірлескен дамуға және ортақ болашаққа негізделген қарым-қатынастар […]

Қытайдың экономикалық перспективалары

Қытай Халық Республикасының экономикасы 1949 жылы мемлекет құрылған сәттен бастап бүгінгі күнге дейін түбегейлі өзгерістерге ұшырады. Екінші дүниежүзілік және азаматтық соғыстардан кейінгі күйзелістен шыққан ҚХР бүгінде ЖІӨ көлемі бойынша әлемдегі екінші ірі экономикаға айналды, әлемнің ең ірі экспорттаушыларының бірі әрі жаһандық сауда жүйесінің маңызды қатысушысы болып отыр. Алайда, бұл қарқынды даму бірқатар қиындықтармен қатар жүруде: […]

Тұрақты серіктестік векторы: “Орталық Азия – Қытай” екінші саммитінің нәтижелері мен болашағы

2025 жылы 17 маусымда Астанада Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркіменстан, Өзбекстан және Қытай Халық Республикасы басшыларының қатысуымен өткен “Орталық Азия – Қытай” екінші саммиті “C+C5” өзара іс-қимылының жаңа форматының стратегиялық бағыты мен тұрақтылығын растайтын маңызды оқиға болды. . 2023 жылы Сиань қаласында құрылған бұл механизм екі жыл ішінде саяси диалогтың ғана емес, сонымен қатар жүйелі көпжақты […]

Си Цзиньпин Астанада: Қытай мен Қазақстан арасындағы стратегиялық серіктестіктің жаңа дәуірінің басталуы

2025 жылғы 16 маусымда Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпин Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Астана қаласына екі күндік мемлекеттік сапармен келді. Бұл сапар екі ел арасындағы жан-жақты стратегиялық серіктестікті жаңа деңгейге көтеретін маңызды оқиға болды. Жоғары деңгейдегі қарсы алу Қытай көшбасшысының ұшағы Қазақстанның әуе кеңістігіне енген сәттен бастап Әуе қорғанысы күштерінің жойғыш ұшақтарымен […]

«Қытай – Орталық Азия» механизмінің жетістіктері

Қытай бастамасымен іске қосылған «Қытай – Орталық Азия» механизмі Қытайдың өңірлік саясатының экономикалық бағыттан саясатты, қауіпсіздікті, энергетиканы, гуманитарлық ықпалдастық пен цифрлық трансформацияны қамтитын кешенді модельге көшуін білдіреді. Бұл форматтың құрылуы геосаяси жағдайдың өзгеруіне жауап болды. Атап айтқанда, АҚШ-тың өңірдегі белсенділігінің төмендеуі, Ресей мен Батыс арасындағы шиеленістер, сондай-ақ жаһандық тұрақсыздық жағдайында Қытайдың сыртқы саяси арналарының әртараптандырылу […]

Қытай – Орталық Азия форматындағы Қытайдың рөлі: «Қытай – Орталық Азия» механизмі аймақтық үдерістерде қандай құрылымдық рөл атқара алады

Халықаралық қатынастардың жаһандық трансформациясы жағдайында Орталық Азия жетекші державалардың назарында тұр. Батыстың жаһандық ықпалының әлсіреуі, геоэкономикалық басымдықтардың өзгеруі және көршілес аймақтардағы тұрақсыздықтың артуы Орталық Азия елдеріне жаңа сыртқы саяси тіректер мен ынтымақтастық форматтарын іздеуді өзекті етті. Осы тұрғыда дәстүрлі институттардың белсенділігі төмендеген кезеңде дербес дипломатиялық механизм ретінде қалыптасқан «Қытай – Орталық Азия» (C+C5) форматы ерекше […]